اسرار الشهود

اسیری لاهیجی

۶۶ شعر

شمارهٔ ۱بسم الله الرحمن الرحیمهست بسم اللّه الرحمن الرحیم
شمارهٔ ۲مناجات و استدعا به متابعت امر ادعونی استجب لکم و اشارت به بعضی از احوال و اطوار صوری و معنوی سالکان راه طریقت کثرهم اللّه تعالی بین الانامیا الهی انت منان الکریم
شمارهٔ ۳فی نعت النبی الامی العربی المحمدی الختمی صلی الله علیه واله وسلمآن حبیب خاص رب العالمین
شمارهٔ ۴فی منقبت الامام الکامل المکمل السید محمد النور بخش قدس سره العزیزملک دین را آنکه حالی مقتداست
شمارهٔ ۵در نصیحت و تحریض در سلوک و ریاضت و تهذیب اخلاق سیهٔ بحسنه و مخالفت نفس و هوی و متابعت پیر کامل رهنما و بیان روش اولیا و طریق وصول به مقامات عرفاپاک شو از نخوت و حرص و حسد
شمارهٔ ۶در طریق ارادت و بیان آداب مرید نسبت با پیر کاملگر هوای این سفر داری دلا
شمارهٔ ۷وصف الحال بالنسبة الی اهل الکمالمن که بگذشتم ز نقش آب و گل
شمارهٔ ۸شیخ سلیمان و بیان رسوخ ارادت یکی از مریداناین حکایت بشنو از پیر و مرید
شمارهٔ ۹در تحریض متابعت قطب عالم که شیخ مرشد کامل زمانه استگر وصال دوست می خواهی بیا
شمارهٔ ۱۰در بیان احوال جماعتی که خود را مرشد دانسته و راهبری نمایند و فی الحقیقه راهزنان راه حق‌اند و ضال و مضل‌اندرهزنان چون رهنما پنداشتی
شمارهٔ ۱۱در بیابان شوق و عشق و احوال و اطوار عاشقان و مشتاقان جانباز با سوز و نیاز و اشارت به آنکه زاد این سفر پر خطر عجز است و بیچارگی و شکست و نیستی و منع طمطراق خودیزاد راه او فغان و زاریست
شمارهٔ ۱۲حکایت بایزید بسطامی قدس اللّه سرهوالی اقلیم عرفان بایزید
شمارهٔ ۱۳تحریض در طلب و کیفیت حال طالب و اطوار و آداب طلب کاری و بیان وصف الحال در علامت طلب و طالبآتش درد طلب دردل فروز
شمارهٔ ۱۴حکایتاندرین معنی بگویم قصه ای
شمارهٔ ۱۵حکایت شیخ سرینقل آمد از کبار اولیا
شمارهٔ ۱۶در بیان تاثیر صحبت و خواص آن و فایدهٔ مصاحبت فقرا و اولیاصحبت طالب طلب ای مرد دین
شمارهٔ ۱۷در بیان آنکه سلوک و تصفیه بی ارشاد شیخ کامل راهنما ره به مطلوب نمی‌توان برد که من لا شیخ له فشیخه الشیطان و من لم یر مفلحا لا یفلح ابداً، قال: ان کنتم تحبون اللّه فاتبعونیکی ازین معنی بیابی تو نشان
شمارهٔ ۱۸در بیان اقسام سالکان راه اله و تفاوت مراتب ایشانچار قسم اند سالکان راه دین
شمارهٔ ۱۹حکایت زاهدی که به وقت بایزید در بسطام وحید التقوی بودزاهدی در وقت سلطان بایزید
شمارهٔ ۲۰حکایت به خواب دیدن ذات گرامی حق را بایزید بسطامیبایزید آن حجت اسلام و دین
شمارهٔ ۲۱در بیان وصف الحال و تحریض در ریاضت و اشارت به موت اختیاری بحکم موتوا قبل ان تموتوامن درین ره چون که گشتم محو عشق
شمارهٔ ۲۲در بیان قیامات انفسی و منازل و مراتب سیر سالکاننفس اماره چو مرد از خوی بد
شمارهٔ ۲۳اشارت به اخلاق ذمیمه و حسنه و تهذیب اخلاق سیئه بحسنه و آثار و اسرار آن و در بیان آنکه بهشت و دوزخ نتایج اعمال و اخلاق حسنه و سیئه است و این هر دو در دار دنیا با انسان است.نیست مردم هر کرا خلق بدست
شمارهٔ ۲۴در بیان آنکه ترقی در طور مراتب نفس به طریق تنزل استنفس تا اماره باشد آتش است
شمارهٔ ۲۵عارفی که در صحرا به سردی هوا دچار شده به طلب آتش سوی ده می‌دویدعارفی می رفت یک روزی به راه
شمارهٔ ۲۶در جامعیت انسان و تطابق میان آفاق و انفس به مقتضای سنریهم آیاتنا فی الآفاق و فی انفسهم حتی یتبین لهم انه الحق و طریق معرفت نفس و خدا بحکم: من عرف نفسه فقد عرفه ربه.تو به معنی جان جمله عالمی
شمارهٔ ۲۷حکایتسرور اقطاب عالم بایزید
شمارهٔ ۲۸در بیان آنکه بحکم اعدی عدوک نفسک التی بین جنبیک. متابعت نفس اصل همهٔ بدیهاست و به مقتضای اوحی اللّه تعالی الی موسی فقال یا موسی ان اردت رضائی فخالف نفسک فانی لم اخلق خلقا ینازعنی غیرها. مخالت نفس سر همه طاعتهاست. و معرفت حقیقی که نتیجهٔ وصول و قرب است، بی‌مخالفت نفس و هوی غیر ممکن است و به موجب: رجعنا من الجهاد الاصغر الی الجهاد الاکبر قیل و ما الجهاد الاکبر یا رسول اللّه قال جهاد النفس، بر خلاف نفس عمل نمودن در طریقت واجب است.چون ترا نفس تو شد اعدا عدو
شمارهٔ ۲۹حکایتوحی آمد سوی موسی از خدا
شمارهٔ ۳۰در بیان حقیقت قلب انسانی و جامعیت او و اشارت بدانکه در انفس، دل مظهر علم الهی است و به مثابهٔ لوح محفوظ است که ما وسعنی ارضی و لاسمائی و لکن وسعنی قلب عبدی المومن النقی التقی وتفصیل سخن بایزید بسطامی که لو ان العرش و ماحواه الف الف مرة فی زاویه من زوایاء قلب العارف ما احسن بها و تنبیه بر آنکه دل مظهر حق است.دل به معنی جوهری روحانی است
شمارهٔ ۳۱در بیان آنکه هر صفت که بر دل غالب می‌گردد و دل به حسب جامعیت که دارد عین آن می‌نماید. چنانچه حضرت مرتضی سلام اللّه علیه از دلهای ناقصان خبر دارد که: فکلهم اذا فکرت فیهم کلاب ام حمار ام ذباب و اشارت بر آنکه اصل انسان دل است و در صورت نشأه انسانی نظر گاه حق غیر دل نیست که ان اللّه لا ینظر الی صورکم و لا الی اعمالکم و لکن ینظر الی قلوبکم و نیاتکم و ان فی جسد ابن آدم لمضغة اذا صلحت صلح سایر الجسد و اذا فسدت فسد سایر الجسد، الاوهی قلب. زیرا که به اتفاق همه، انساینت انسان و کمال او به دل است.مرتضی آن منبع صدق و صفا
شمارهٔ ۳۲اشارت به سخن سید الطایفه جنید بغدادی که:«المرید الصادق غنی عن علم العلما» و بیان آنکه علم اولیا لدنی است نه کسبی که کما قال اللّه تعالی: ان تتقو اللّه یجعل لکم فرقاناً بین الحق و الباطل و کما قال النبی علیه الصلوة و السلام: من رغب فی الدنیا و طالت آماله فیها اعمی اللّه قلبه و علی قدر ذلک و من زهد عن الدنیا و قصر امله فیها اعطاه اللّه علما بغیر تعلم؛ بیت:دفتر صوفی سواد و حرف نیست
شمارهٔ ۳۳در بیان آنکه اصل اعمال نیت است و اخلاص در آن چنانچه در احادیث قدسیه آمده است که: لو صلی العبد صلوة اهل السماء و الارض و صام صیام اهل السماء و الارض و طوی الطعام مثل الملائکه حتی لا تأکل شیئی و لبس لباس العاری ثم رای فی قلبه ذره من محبة الدنیا او سمعتها او محمدتها او ریاستها، لا یسکن فی جواری و لأظلمن قلبی حتی ینسانی و لا اذیقه حلاوة مناجاتی، نیت المؤمن خیر من عمله.بشنواز اخبار قدسی این سخن
شمارهٔ ۳۴در بیان آنکه جمیع افعال به تقدیر الهی است و اشاره به مسائل مختلف فیه میان اشعری و معتزلی و سنی و شیعی و محقق و مقلد و ایماء اصطلاحات صوفیه و منع از اظهار اسرار و تحریص به اخفاء آن بحکم:و رب جوهر علم لو ابوح به
شمارهٔ ۳۵در بیان آنکه شرط را ه سالک صدق و اخلاص است و امتحان اهل کلام موجب خذلان دین و دنیا می‌گردد و ممتحن ملعون است.صدق و اخلاص است زاد رهروان
شمارهٔ ۳۶جنید بغدادیپیر بغدادی جنید آن رهنما
شمارهٔ ۳۷حکایت شیخ زنجانیشیخ زنجانی ولی خاص حق
شمارهٔ ۳۸حکایت حسن بصریمقتدای دین حسن خیر الانام
شمارهٔ ۳۹اشارت به حدیث قدسی: لو لم تذنبوا الذهبت بکم و خلقت خلقاً یذنبوا و یستغفرون فاغفر لهم، تا احکام اسمائی ظهور یابددر حدی ث قدس حق فرموده است
شمارهٔ ۴۰در بیان حدیث نبوی که: لو لم تذنبوا لخشیت علیکم اشد من الذنب الا و هو العجب العجب العجب، بیزارم از آن طاعتی که مرا به عجب آورد. خوشا معصیتی که مرا به عذر آورد. «انین المذنبین احب الی اللّه من زجل المسبحین» چه هر چه موجب نیستی و عجز است به حقیقت طاعت مقبول است.طاعتی که عجب آورد یا غرور
شمارهٔ ۴۱در بیان حقیقت عشق و آثار و احکام آنعشق چه بود قطره دریا ساختن
شمارهٔ ۴۲سلطان محمود و ایازگفت روزی شاه محمود و ایاز
شمارهٔ ۴۳حکایتپادشاهی بود بس صاحب جمال
شمارهٔ ۴۴در بیان: ان اللّه لا یغفر ان یشرک به و یغفر ما دون ذلک لمن یشاءحق همی گوید گناهان همه
شمارهٔ ۴۵حکایت حسن بصریاز امام عصر و شیخ تابعین
شمارهٔ ۴۶درویشی که از عشق عابدی را مدهوش دیدگفت درویشی که روزی از قضا
شمارهٔ ۴۷در بیان مراتب صحو و محو و فرق و جمع و صحو بعد المحو و فرق بعد الجمع و اشارت به مشاهدهٔ کاملان و توحید حقیقی و تنبیه بر آنکه یک حقیقت که به صورت کثرت تجلی نموده و عین همه گشتهمحو وصحو و فرق و جمع و جمع جمع
شمارهٔ ۴۸حکایتسائلی که از پیر بسطامی سئوال کردآن یکی از پیر بسطامی سئوال
شمارهٔ ۴۹وصف الحال آنچه در روش اهل طریقت بر این فقیر روی نموده جه تنبیه طالبان و عاشقان ذکر کرده می‌شود.چونکه درد عشق دامانم گرفت
شمارهٔ ۵۰حکایت آن شخص که گنج یافته بودآن یکی شخصی به ناگه گنج یافت
شمارهٔ ۵۱حکایت ابراهیم ادهمشاه ملک دین و اقلیم یقین
شمارهٔ ۵۲حکایت بایزید بسطامیبحر بی پایان عرفان بایزید
شمارهٔ ۵۳در اخلاق و اوصاف و آثار و سیرت و صورت سالکان واصل و کاملان مکمل و عارفان صاحبدل و بیان روش ارباب طریقت و منع از اخلاق ذمیمه و شیوهٔ اهل دنیا و آنچه در طریق فقر و سلوک به وی روی نموده است.وصف انسان دان که صدق است و صفا
شمارهٔ ۵۴حکایت ابراهیم ادهمگفت چون سلطان ملک معنوی
شمارهٔ ۵۵حکایتیک جوانی دلربایی ماهرو
شمارهٔ ۵۶حکایتپیر بغدادی جنید نامدار
شمارهٔ ۵۷اشارت به سخنان عیسی علیه السلامعیسی مریم که روح اللّه بود
شمارهٔ ۵۸حکایتزاهدی بودست در ایام پیش
شمارهٔ ۵۹در بیان امواتچار کون آمد ممات سالکان
شمارهٔ ۶۰حکایت ذوالنون مصریشیخ ذوالنون مقتدای خاص و عام
شمارهٔ ۶۱تمثیلپیر بسطامی چو در میدان شتافت
شمارهٔ ۶۲در بیان آنکه عمل بی اخلاص وسیلهٔ قرب نمی‌گردد بلکه موجب زیادتی بعد شودای بسا اعمال کان باشد وبال
شمارهٔ ۶۳در بیان آنکه انسان هر چه از نیک و بد می‌کند صورت همه در عالم معنی به وی بازگشت خواهد نمود. و تحریض بر آنکه نیکی دربارهٔ خلایق موجب رضای خالق است.از خدا تبلی السر ائر می شنو
شمارهٔ ۶۴حکایت معروف کرخیرهنمای سالکان راه هو
شمارهٔ ۶۵حکایت ابو تراب نخشبیعارف حق بوتراب نخشبی
شمارهٔ ۶۶اشارت به مناسبت میان خلق و خالق و تحقیق آنکه هر چه هست حق است و عالم نمود وهمی بیش نیست.او چو خورشیدست و ما چون سایه ایم